Deze Dag in de Geschiedenis




 


25 mei - Provo dag 1965

Provo-activiteiten in Amsterdam

Provo-activiteiten in Amsterdam


25 mei in Groningen:


1887
Officiële inwijding van de -nog niet eens helemaal afgebouwde- roomskatholieke 'Jozefkerk' aan de Radesingel in de stad Groningen, door aartsbisschop mgr. P.M. Snickers van Utrecht. Architect was Petrus Josephus Hubertus Cuypers (1827-1921). De bouwkosten bedroegen 120.000 gulden. De pastorie en de toren zullen pas in 1888 gereed komen.


1957
Geboortedag NL jurist en bestuurder Wim Entzinger, in Leiden. Hij was van 1997-99 voorzitter van FC Groningen. In 2010 was hij bewindvoerder en curator bij BV Veendam, toen de club -tijdelijk- failliet ging, maar vervolgens toch op het nippertje werd gered, onder regie van Entzinger. Hij is ook drummer (o.a. in 'The Sidekicks', de begeleidingsband van Hans van Lier; song: "Happy song").


1959
Geboortedag roeister Greet Hellemans, in Groningen. Roeivereniging De Hunze. Won samen met haar zus Nicolette Hellemans zilver in de dubbeltwee en brons in de damesacht op de Olympische Spelen 1984 in Los Angeles.


1983
Bij invallen in twee eensgezinswoningen in Leek vindt de politie 300 slangen, 17 kaaimannen, 4500 ratten en muizen en verder: schopioenen, hagedissen, schildpadden en salamanders. De bewoners, een echtpaar met twee zoons, krijgen een proces-verbaal wegens overtreding van de Wet Bedreigde Diersoorten.


1986
FC Groningen wint de laatste competitiewedstrijd van het seizoen 1985-86 thuis van Feyenoord met 4-1, eindigt daardoor als vierde in de eredivisie, en speelt voor de tweede keer in de historie Europees voetbal (EC III). Van 'Galway United' en 'Xamax Neuchatel' zou worden gewonnen, maar 'Vitoria Guimaraes' zou te sterk blijken.


1986
Sterfdag GR landbouwer en bestuurder Petrus Fokkes Tammens (1898-1986). NSB. Hij was boer in Grijssloot (bij Leens) toen hij op 4 maart 1943 werd geïnstalleerd als burgemeester van Groningen door de Duitse bezetters, als opvolger van de op 2 september 1942 door rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart ontslagen burgemeester P.W.J.H. Cort van der Linden (1893-1969), die inmiddels was ondergedoken. Tammens trok ook in de woning van Cort van der Linden, een villa in het Zuiderpark. Na de oorlog zou hij tot 7 jaar celstraf worden veroordeeld, plus 10.000 gulden boete en ontzetting uit het kiesrecht tot 1961.


1989
FC Groningen verliest de bekerfinale met 4-1 van PSV, maar doordat PSV ook landskampioen wordt mag de FC toch EC II gaan spelen. Het Deense 'Ikast FS' zou worden verslagen, maar 'Partizan Belgrado' zou de FC daarna uitschakelen.


2010
GasTerra Flames (voorheen Donar en Capitals) uit Groningen wordt voor de derde keer in haar bestaan basketbalkampioen van Nederland, door een 79-72 overwinning op Giants Bergen op Zoom. Coach van de Flames is Marco van den Berg. De beslissing valt in Martiniplaza in Groningen, de eindstand is 4-1 (best of seven serie). De wedstrijd wordt live uitgezonden door TV Noord, Radio Noord en rtvnoord.nl.

25 mei in Nederland:


1865
Geboortedag NL natuurkundige Pieter Zeeman (1865-1943), in Zonnemaire, Zeeland. Ontdekte het 'Zeemaneffect'. Nobelprijs 1902.


1938
Geboortedag NL acteur Jules Hamel, in Amsterdam. TV: series "Dossier Verhulst", "Spijkerhoek", "Vrouwenvleugel", "Westenwind". Films: "Wat zien ik?", "Rooie Sien", "Maya". Broer van acteur Maxim Hamel (1928-2001).


1965

De actievoerder -en latere politicus- Roel van Duijn presenteert in een pamflet, samen met o.a. Martijn Lindt en Rob Stolk (1946-2001), in Amsterdam de groep 'Provo', en begint met ludieke 'happenings' op straat, 'witte' plannen (witte fietsenplan, witkar), en politiek-anarchistische en anti-monarchistische acties ('provocaties') o.a. bij het huwelijk van Beatrix en Claus op 10 maart 1966 in Amsterdam. De Provo's zouden wekelijks bijeen komen op het Amsterdamse Spui voor happenings rond antirookmagiër Robert Jasper Grootveld. In 1966 zou de Provobeweging een raadszetel krijgen in Amsterdam. Op 13 mei 1967 werd Provo officieel opgeheven in het Vondelpark.



1965
Geboortedag NL acteur Roef Ragas (Rudolphus Henricus Cornelis Ragas, 1965-2007), in Harderwijk. Televisie, film en theater. TV: speelde 'Rinus de Gier' in de serie "Grijpstra en De Gier". Film: "De Poolse bruid". Hij was een van de oprichters van de Vereniging van Nieuwe Film- en Televisiemakers (NFTVM). Oudere broer van Bastiaan Ragas en Jeroen Ragas. Was getrouwd met actrice Susan Visser. Overleed in 2007 aan een hartstilstand.


1966
Geboortedag prinses Laurentien van Oranje Nassau (Petra Laurentien Brinkhorst), in Leiden. Sinds 2001 getrouwd met prins Constantijn, de jongste zoon van Beatrix en Claus (1926-2002). Kinderen: Eloise, Claus-Casimir, Leonore. Dochter van D66-minister Laurens-Jan Brinkhorst en Jantien Heringa.


1967
Geboortedag NL actrice en zangeres Bettina Berger, in Dordrecht. TV: "Ha die pa", "12 steden 13 ongelukken"; speelde vanaf 1993 'Renée Couwenberg' in de soap-serie "Onderweg naar morgen". Maakt muziek met een eigen band.


1977
Geboortedag NL diskjockey en TV-persoonlijkheid Giel Beelen (Michiel Antonius Adrianus Beelen), in Haarlem. Bekend om zijn controversiële stunts en vrijzinnige experimenten. Radio: VARA. Begon bij de lokale omroep in Haarlem, en was daarna geluidstechnicus bij o.a. 'Radio 10' en 'Radio Noordzee'. Ontwikkelde zich daarna tot een soort 'shock jock' op 3FM (AVRO, KRO, VARA, NPS). TV: 'tafelheer' bij "De wereld draait door" (VARA).



1988
PSV wint in het Neckarstadion in Stuttgart de finale van de Europa Cup 1 na strafschoppen van Benfica (met 6-5). In de reguliere speeltijd was het 0-0 gebleven.


2002
Sterfdag NL omroepman-programmamaker Bart de Graaff (1967-2002). Buikvliesontsteking. Kampte al sinds zijn 10de met een ernstige nierziekte en andere gezondheidsproblemen. Oprichter en voorzitter van 'BNN' ('Barts News Network'). Bracht in 1998 BNN als publieke omroep op de Nederlandse TV, geafficheerd als 'jongste en brutaalste omroep van Nederland'. De Graaff begon BNN in 1988 als jongerenprogramma bij Veronica (na daar eerder zes jaar lang 'B.O.O.S.' te hebben gepresenteerd).

25 mei in de Wereld:


1803
Geboortedag US wijsgeer en dichter Ralph Waldo Emerson (1803-82), in Boston. Was predikant maar verloor zijn geloof.


1889
Geboortedag Russische luchtvaartpionier Igor Sikorsky (1889-1972), in Kiev. Uitvinder van de helicopter (1939). Ontwierp diverse types jumbo-vliegtuigen. Woonde en werkte vanaf 1917 in Frankrijk en de Verenigde Staten.


1892
Geboortedag Joegoslavische staatsman maarschalk Josip Tito (Josip Broz, 1892-1980), in Kumrovec. Slaagde er in een eigen koers te varen tussen Oost en West. Wist als president met harde hand Serviërs en Kroaten in toom te houden. Na zijn dood in 1980 braken bloedige conflicten en oorlogen uit op de Balkan.


1895
De Britse schrijver Oscar Wilde (1854-1900) wordt tot twee jaar cel veroordeeld wegens homoseksuele activiteiten, na een beschuldiging van de markies van Queensberry. Hij zat zijn straf uit in de gevangenis van Reading.


1927
Geboortedag US thrillerschrijver Robert Ludlum (1927-2001), in New York. Pseudoniem: 'Jonathan Ryder'. Verkocht ruim 220 miljoen boeken in 40 landen en 32 talen. Schreef: "The Bourne identity", "The Scarlatti inheritance", The Osterman weekend", "The Matlock paper", "The Parsifal mosaic", "The apocalypse watch", "The Prometheus deception".


1935
De Amerikaanse atleet Jesse Owens (1913-80) verbetert op één dag vijf wereldrecords en evenaart een zesde, in Ann Arbor, Michigan, V.S. Het wereldrecord verspringen brengt hij op 8.13 m. (houdt stand tot 1960).


1938
Geboortedag US schrijver-dichter Raymond Carver (1938-88), in Clatskanie, Oregon. Verhalenverteller. Schreef: "Where I'm calling from", "Short cuts", "Ultramarine", "Near Klamath", "Will you please be quit, please?", "No heroics please".


1963
Geboortedag Canadees-Britse acteur Mike Myers (Michael Myers), in Scarborough, Ontario. Films: de "Austin Powers" en "Wayne's world" series, "A view from the top", "The cat in the hat", "So I married an axe murderer", "The love guru". TV: presentator "Saturday Night Live", vanaf 1975. Zong: "What's new pussycat?". Trouwde in 1993 met actrice Robin Ruzan (zij speelde in 1992 een serveerster in "Wayne's world").


1967
Geboortedag Belgische voetballer Luc Nilis (Luc Gilbert Cyrille Nilis), in Hasselt. Clubs: FC Havenweg, Zonhoven, FC Winterslag, Anderlecht, PSV (1994-2000), Aston Villa; Belgisch nationaal elftal.


1969
Geboortedag US actrice Anne Heche (Anne Celeste Heche), in Aurora, Ohio. Films: "Wag the dog", "Volcano", "Donnie Brasco", "Pie in the sky", "Girls in prison", "Prozac nation", "Timepiece", "Six days, seven nights", "John Q", "Birth", "Sexual life". TV: gastrol in de serie 'Ally McBeal'. Autobiografie: "Call me crazy".


1979
'International Missing Children´s Day', naar aanleiding van de verdwijning van de 8-jarige Amerikaanse jongen Etan Patz in New York. Hij werd nooit teruggevonden. Sindsdien is 25 mei de gedenkdag voor alle vermiste kinderen. Nederland nam de dag overigens pas in 2002 over.


1979
Een DC-10 van American Airlines verliest vlak na de start in Chicago een motor en stort brandend neer: 274 inzittenden komen om het leven. Alle andere 275 DC-10's op de wereld moeten na de ramp voorlopig aan de grond blijven.


1986
De actie 'Hands Across America' brengt in de V.S. ruim vijf miljoen mensen op de been. Zij vormen een menselijke keten dwars door zestien Amerikaanse staten om geld in te zamelen voor hongerige en dakloze landgenoten. Ook president Ronald Reagan doet mee.


1991
Ruim 15.000 Ethiopische joden (z.g. 'Falashas') worden van Addis Abeba naar Israël gevlogen om ze te beschermen tegen rebellen die de Ethiopische hoofdstad dreigen in te nemen.


2007
Google introduceert 'Street View', een 'mobile mapping dienst' die internetgebruikers de mogelijkheid biedt om '360 graden panoramafoto's' te bekijken op straatniveau. De dienst is een aanvulling op 'Google Maps' en 'Google Earth'. Om de foto's voor Street View te maken laat Google speciale camera-auto's rijden over de hele wereld. De eerste Street View foto's worden gemaakt in steden in de V.S.

25 mei in de Muziek:

Hanneke Kappen is jarig  (1954)

Hanneke Kappen is jarig (1954)




1921
Geboortedag US tekstdichter Hal David, in New York City. Vormde een succesvol duo met songwriter Burt Bacharach; samen schreven ze o.a.: "I say a little prayer", "Alfie", "24 Hours from Tulsa", "The look of love", "One less bell to answer", "I'll never fall in love again", "Trains and boats and planes". Muziek-Oscar voor "Raindrops keep falling on my head".


1932
Geboortedag NL altsaxofonist Piet Noordijk (1932-2011), in Rotterdam. Groep: 'Piet Noordijk Kwartet'. Werd in de jaren '90 'de grootste altsaxofonist van Europa' genoemd. Speelde bij 'The Ramblers', 'The Skymasters', 'Malando' en het 'Metropole Orkest'. Liet zich door Charlie Parker bekeren tot de jazz en de bebop. Bird award 1987. Edison oeuvreprijs 2008. Hij overleed in 2011 in zijn woonplaats Hellevoetsluis.


1936
Geboortedag US zanger-songwriter-gitarist Tom T. Hall, in Olive Hill, Kentucky. Bijnaam: 'the storyteller'. Country, C&W. Schreef: "Harper Valley PTA", "DJ for a day", "Old dogs, children and watermelon wine", "I love", "The year that Clayton Delaney died", "I like beer", "I care", "Fox on the run", "A week in a country jail", "Shoeshine man".


1947
Geboortedag US zangeres-pianist-songwriter Jessi Colter (Miriam Johnson Eddy), in Phoenix, Arizona. Country, C&W. Songs: "I'm not Lisa", en diverse duetten met haar tweede echtgenoot Waylon Jennings (1937-2002) zoals "Under your spell again", "Storms never last" en "Wild side of life". Ze was van 1962-68 getrouwd met Duane Eddy.


1948
Geboortedag Duitse zanger Klaus Meine, in Hannover. Groep: 'The Scorpions' (de Duitse Scorpions, niet te verwarren met de Engelse Scorpions). Heavy metal. Songs: "Still loving you", "No one like you", "Rock you like a hurricane", "Love at first sting", "Wind of "change", "Send me an angel".


1954
Geboortedag GR zangeres en presentator Hanneke Kappen, in Groningen. Pseudoniemen: 'Hanneke Heartbreaker' en 'Sybille Cook'. Groep: 'White Honey', 1978-79 (songs: "Some kinda woman", "Nothing going on in the city", "The one who can screw"). Andere groepen: 'The Human Electrics', 'State of Soul'. Zong daarna jazz bij pianist Boelo Klat (duo 'Kappen & Klat') en bij 'Ammerlaans Band'. Presenteerde programma's voor o.a. Radio Noord, KRO ("Stampij"), Teleac, VARA (de TV-versie van "Vroege vogels" van 1989-92, "Je ziet maar", "Wereldwijs") en NPS ("Dag zondag"). Schreef columns voor het 'Dagblad van het Noorden'. Presenteerde congressen en symposia.


1958
Geboortedag Britse zanger-gitarist-songwriter Paul Weller (Paul John William Weller), in Woking, Surrey. Groepen: 'The Jam', 'The Style Council'. Songs: "A town called Malice", "Shout to the top". Solo: "Wild wood", "Sunflower".


1965
Sterfdag US zanger-songwriter Sonny Boy Williamson (Aleck Rice Miller, Aleck Ford Miller, Willie Williamson, Willie Miller, "Sonny Boy Williamson number two", 1899?-1965). Bijnaam: 'the king of the harmonica'. Blues, R&B. Songs: "Don't start me talkin'", "Bring it on home", "One way out", "Mighty long time", "Pontiac blues", "Help me", "Fattening frogs for snakes". N.b.: er was nog een US bluesartist die optrad als 'Sonny Boy Williamson': John Lee Curtis Williamson, 1914-48.


1981
Sterfdag US zanger-pianist Roy Brown (1925-81). Hartaanval. Blues, R&B. Songs: "Good rockin' tonight", "Party doll", "Hard luck blues", "Let the four winds blow", "Saturday night".


1984
Sterfdag NL componist-dirigent-pianist Piet Ketting (1905-84). Groep: 'Trio Ketting-Feltkamp-Stotijn'.


2002
Het 47ste Eurovisie Songfestival 2002 in Talinn, Estland wordt voor Letland gewonnen door 'Marie N.' (Marija Naumova) met "I wanna". Nederland mocht niet meedoen, omdat Michelle in 2001 met een gedeelde achttiende plaats te laag eindigde.


2006
Sterfdag Jamaicaanse zanger-songwriter Desmond Dekker (Desmond Adolphus Dacres, 1941-2006). Hartaanval in zijn woning in Engeland. Ska en reggae. Groep: 'Desmond Dekker and The Aces'. Songs: "It mek", "The Israelites", "Rude boy train", "007 (Shanty town)", "Music like dirt". Solo: "You can get it if you really want", "Sing a little song", "Rudy got soul", "The more you live".


©2013 RTV Noord | Copyright en disclaimer | Regels voor het reageren | Algemene spel- en actievoorwaarden