Deze Dag in de Geschiedenis: 17 mei

Deze Dag in de Geschiedenis

Deze Dag van Vandaag Deze Dag van Gisteren Contact

17 mei - Prinses Máxima's verjaardag


	Prinses Máxima Zorreguieta


	17 mei in Groningen:

	1936		Geboortedag GR politicus, priester en publicist Herman Verbeek (Herman A. Verbeek), in Groningen. PPR, GroenLinks. Linkse moralist en kritisch landbouwdeskundige. Hij werd in 1963 katholiek priester en was pastoor in Joure, maar verruilde de kerk voor de politiek. Was Groningse voorzitter van de PPR 1974-77 en landelijk partijvoorzitter 1977-81. Was van 1984-86 en van 1989-94 Europarlementariër voor GroenLinks. Stapte -na een conflict over zijn zetel- over naar 'De Groenen', maar die partij haalde de kiesdrempel niet. Leverde felle strijd tegen de benoeming van de rooms-katholieke traditionalist Wim Eijk tot bisschop in Groningen. Schreef 'homo-zangen' voor de R.K. kerk. Boeken: "In boeren handen", "Boeren belang", "Tegen de tijdgeest", "Economie als wereldoorlog".

	1944		Grootste diefstal van bonkaarten in de hele oorlog: twee Groninger knokploegen (de 'KP Remco' en de 'KP Wim') o.l.v. verzettsstrijder Reint Dijkema (1920-44) maken bij een overval op drukkerij Hoitsema aan de Tuinbouwstraat in Groningen 131.000 bonkaarten buit. Hoitsema was een filiaal van Johan Enschede en Zn, waar distributiekaarten werden gedrukt (WO-II).

	1953		De passagierstreindienst Zuidbroek-Veendam-Stadskanaal wordt opgeheven. Sinds de jaren '90 rijdt de 'STAR' met een 'museumtrein' op een gedeelte van dit spoortraject.

	1963		Dichter M. Vasalis (Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans, 1909-98) krijgt de Culturele Prijs van Groningen, uit handen van CdK Cees Fock (1905-99). Ze woonde tot haar dood in Roden.

	1964		Het doek valt voor trolleybuslijn 2 in de stad Groningen (Grote Markt - Kraneweg). De bussen hadden gereden sinds 1927 (lijn 2 was in dat jaar de eerste trolleybuslijn in Groningen).

	1994		Politicus Sharon Dijksma (PvdA) gaat naar Den Haag om het jongste kamerlid (net 23) uit de Nederlandse parlementaire geschiedenis te worden. Ze is geboren, woonde en studeerde in Groningen. Was eerder voorzitter van de 'Jonge Socialisten'. Was in 2001 kandidaat-voorzitter van de PvdA maar werd verslagen door Ruud Koole. Van 2007-10 was ze staatssecretaris van onderwijs in het kabinet-Balkenende 4. In 2012 stelde ze zich niet herkiesbaar voor de tweede kamer.

	1998		Groningen blijkt nog steeds de geringste arbeidsparticipatie van Nederland te hebben: van de 382.000 volwassen Groningers werken maar 211.000 (55%), blijkt uit CBS-cijfers. Drenthe heeft 57% werkenden, Friesland 59%.

	17 mei in Nederland:

	1920		Het eerste verkeersvliegtuig landt op Schiphol. Tot dat moment -en sinds 1916- was Schiphol alleen een militair vliegveld. Het eerste verkeersvliegtuig is een De Havilland DH-16, afkomstig uit Londen. De piloot is Jerry Shaw. Vanaf dit moment is Schiphol officieel een burgerluchthaven.

	1939		Geboortedag NL acteur, TV-maker, schrijver en zanger Wim de Bie (Willem Philippe de Bie), in Den Haag. Zijn vader werkte bij het energiebedrijf en zijn moeder was zangeres. TV, samen met Kees van Kooten: o.a "De Uitlaat", "De Klisjeemannetjes", "Hadimassa" (1969-72), "Fenklup", "Het Simplistisch Verbond", "Koot en Bie", "Van Kooten en De Bie", "Keek op de Week", "Krasse knarren". Vanaf 1998 solo. Zong: "Zoek jezelf", "Stoned als een garnaal", "De tegenpartij", "Marylou". Schreef: "Meneer Foppe"-serie, "Morgen zal ik mijn mannetje staan", "Schoftentuig". In 2010 werd hij door de 'Federatie van Mental Coaches' voor de duur van één jaar benoemd tot 'Nationale Mental Coach'.

	1940		De Duitsers bombarderen en beschieten -opnieuw- Middelburg. Het historische centrum van de Zeeuwse hoofdstad brandt vrijwel volledig af. Op 14 mei had Nederland zich al overgegeven (de capitulatie was getekend op 15 mei), maar met uitzondering van Zeeland. Op last van de naar Londen uitgeweken regering moest de strijd in Zeeland worden voortgezet, met hulp van geallieerde troepen. Na de verwoesting van Middelburg capituleert ook Zeeland, drie dagen na de rest van Nederland (WO-II).

	1971		Geboortedag prinses Máxima (Máxima Zorreguieta, prinses der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, Máxima van Amsberg), in Buenos Aires, Argentinië. Echtgenote van kroonprins Willem-Alexander sinds 2-2-2002. Moeder van prinses Amalia (Catharina-Amalia Beatrix Carmen Victoria, 2003), prinses Alexia (Alexia Juliana Marcela Laurentien, 2005) en prinses Ariane (Ariane Wilhelmina Máxima Ines, 2007). Eerste kind van Jorge Zorreguieta (Jorge Horacio Zorreguieta) en zijn tweede vrouw Maria del Carmen Cerruti. Genoemd naar haar overgrootmoeder Máxima Bonorino. Ze was speciaal adviseur van de 'VN-commissie voor Microkrediet' (tot 2008), is lid van de Raad van State (sinds 2004) en beschermvrouwe van Scouting Nederland.

	1978		De eerste glasbak van Nederland wordt geplaatst, in 's Hertogenbosch.

	1995		In Amsterdam wordt een bindend dubbel-referendum gehouden over de vorming van een 'stadsprovincie' en bebouwing van het weiland 'de Vrije Geer'. Dankzij een opkomst van ongeveer 40 procent zijn beide referenda 'geldig', en dus moet de gemeenteraad de uitslag respecteren. Niet minder dan 93 procent kiest tegen de ‘stadsprovincie’ en 87 procent stemt tegen de bebouwing van 'de Vrije Geer'. Ook in Rotterdam zou de bevolking tegen een ‘stadsprovincie’ stemmen.

	1996		De bakkers in Nederland kondigen een prijsverhoging van het brood aan met zo’n 12 procent. Oorzaak is de schaarste aan tarwe en de stijgende tarwe- en meelprijzen. Door de prijsverhoging zou een 'broodoorlog' uitbreken omdat diverse supermarktketens hun broodprijzen kunstmatig laag bleven houden.

	2001		Huwelijk van prins Constantijn (jongste zoon van Beatrix en Claus) met Petra Laurentien Brinkhorst (dochter van oud-minister Laurens Jan Brinkhorst van landbouw), in Den Haag. Ze gaan in Engeland wonen en willen drie kinderen, zeggen ze in een TV-interview.

	2004		Sterfdag NL zakenman Willem Endstra (Willem Alexander Arnold Peter Minne Endstra, 1953-2004). Hij wordt vermoord vlakbij zijn kantoor aan de Apollolaan in Amsterdam, door een onbekende dader (in 2011 is in het buitenland wel een verdachte aangehouden, een 47-jarige Rus, maar die overleed in 2012 aan een hersenbloeding, voor hij kon worden uitgeleverd). Bijnaam van Endstra: 'Stille Willem'. Geruchtmakend vastgoedhandelaar die werd verdacht van witwaspraktijken en activiteiten in het 'criminele circuit', waarbij hij voor tientallen miljoenen zou zijn afgeperst door topcrimineel Willem Holleeder.

	17 mei in de Wereld:

	1510		Sterfdag Italiaanse schilder Sandro Botticelli (Alessandro do Mariano Filipepi, 1445-1510). Werk: "De geboorte van Venus", "Primavera".

	1642		De stad Montréal wordt gesticht onder de naam 'Ville Marie'. Het is de derde nederzetting in de kolonie Nieuw-Frankrijk. Montréal is nu de grootste stad van de Canadese provincie Québec en na Toronto de grootste stad van Canada.

	1884		Alaska wordt een 'district' van de Verenigde Staten ('Department of Alaska') met een eigen gouverneur. In 1912 zou Alaska een 'territory' worden. Pas in 1959 zou Alaska een volwaardige Amerikaanse staat worden. In 1867 had de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken William H. Seward Alaska voor 7,2 miljoen dollar gekocht van Rusland. De meeste Amerikanen zagen dat destijds als een miskoop.

	1904		Geboortedag Franse acteur Jean Gabin (Jean-Alexis Monconge, 1904-76), in Mériel bij Parijs. Films: "Le jour se lève", "La bête humaine", "L'âge ingrat", "Les misérables", "Any number can win", "Un singe en hiver", "Verdict". Hij overleed in 1976 aan een hartaanval.

	1911		Geboortedag Iers-Amerikaanse actrice Maureen O'Sullivan (1911-98), in Boyle, county Roscommon. Films: "David Copperfield", "All I desire", "The steel cage", "Hannah and her Sisters", "Peggy Sue got married", "Stranded". Speelde 'Jane' in diverse Tarzanfilms tegenover Johnny Weissmuller. Moeder van Mia Farrow. Ze overleed in 1998.

	1935		Geboortedag Britse TV-schrijver Dennis Potter (Dennis Christopher George Potter, 1935-94), in Berry Hill, Gloucestershire. Werk: "The singing detective", "Pennies from heaven", "Lipstick on your collar", "Karaoke", "Cold Lazarus". Overleed in 1994 aan kanker.

	1936		Geboortedag US acteur, filmregisseur en beeldend kunstenaar Dennis Hopper (1936-2010), in Dodge City, Kansas. Pseudoniem: 'Alan Smithee'. Films: "Easy rider", "Rebel without a cause", "Giant", "The trip", "The last movie", "Apocalypse now", "The American friend", "Blue velvet", "Hoosiers", "Speed", "The piano player", "Firecracker". Hij werd ook bekend als beeldend kunstenaar, hij werkte als fotograaf, kunstschilder en beeldhouwer. Hij woonde -en overleed in 2010- in een spectaculair huis in Venice Beach bij Los Angeles.

	1955		Geboortedag US actrice Debra Winger (Mary Debra Winger), in Cleveland, Ohio. Films: "Urban cowboy", "An officer and a gentleman", "Terms of endearment", "Thank God it's Friday", "A dangerous woman", "Shadowland", "Forget Paris". TV: speelde 'Drusilla/Wonder Girl' in de serie "Wonder Woman".

	1973		Een Amerikaanse Senaatscommissie o.l.v. senator Sam Ervin begint met de hoorzittingen i.v.m. de 'Watergate-affaire', die uiteindelijk president Richard Nixon tot aftreden zou dwingen.

	1973		Scotland Yard arresteert in Londen, Engeland negen omroepmensen en platenbazen vanwege omkooppraktijken bij de BBC. In ruil voor gratis callgirls en vakantiereisjes hebben BBC-diskjockeys en producers (o.a. Jack Dabbs) plaatjes geplugd.

	1987		Het Amerikaanse fregat USS Stark wordt in de Perzische Golf 'per ongeluk' bestookt met twee Exocet-raketten door een Iraaks jachtvliegtuig. Aan boord vallen 37 doden en ontstaat grote schade. Irak is in oorlog met Iran. Het incident wekt verbazing omdat de V.S. in feite Irak steunen in deze oorlog (!).

	1990		De De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schrapt homoseksualiteit uit de lijst van geestesziekten.

	1999		Ex-stafchef en Arbeiderspartij-kandidaat Ehud Barak (56) verslaat de zittende minister-president Benjamin Netanyahu en wordt de nieuwe premier van Israël. Barak belooft het 'vredesproces' nieuw leven in te blazen, maar hij zou daar niet in slagen, en eind 2000 diende hij het ontslag in van zijn regering.

	2004		Sterfdag US acteur Tony Randall (Leonard Rosenberg, 1920-2004). Begon in de jaren '40 als hoorspelacteur bij de radio. TV: series "The odd couple" en "The Tony Randall show". Films: "Let's make love", "The alphabet murders", "The king of comedy", "Foolin'around", "Pillow talk", "Send me no flowers", "Down with love".

	2010		Sterfdag Duitse elektrotechnicus en zakenman Fritz Sennheiser (1912-2010). Oprichter van het familiebedrijf 'Sennheiser Electronic', fabrikant van audioapparatuur, vooral bekend om z'n microfoons.

	17 mei in de Muziek:


	Jody Pijper is jarig (1952)


	1866		Geboortedag Franse componist Erik Satie (Erik Alfred Leslie Satie, 1866-1925), in Honfleur. Werk: "Trois gymnopedies". Ballet: "Parade".

	1921		Geboortedag US songwriter-tekstdichter Bob Merrill (Robert Merrill, Henry Lavan of Henry Robert Merrill Levan, 1921-98), in Atlantic City, New Jersey. Schreef ook onder het pseudoniem 'Paul Stryker'. Songs: "How much is that doggie in the window?", "Don't rain on my parade", "Breakfast at Tiffany's", "Funny girl", "People", "If I knew you were comin' I'd 've baked a cake", "Love makes the world go 'round", "Mambo Italiano". Beheerste het notenschrift niet, componeerde op een xylofoon met genummerde toetsen. Pleegde in 1998 zelfmoord na een lange ziekte. Volgens sommige bronnen is hij in 1923 geboren.

	1933		Geboortedag NL zangeres en actice Thérèse Steinmetz, in Amsterdam. Zong: "Speel 't spel", "Geef ze een kans", "Slapen". Werd 14e op het Eurovisie Songfestival 1967 met "Ring dinge" (ook wel "Ringe ding dag"). TV: showprogramma "Thérèse" (VARA, 1966). Film: "De vergeten medeminnaar". Was getrouwd met tenor Arjan Blanken en had een jarenlange relatie met Gerrit den Braber, die ook veel van haar liedjes schreef.

	1938		Geboortedag US zanger Pervis Jackson (1938-2008), in New Orleans. Bas. R&B, soul, doo-wop. Was één van de originele leden van 'The Spinners'. Songs: "Could it be I'm falling in love", "They just can't stop it (Games people play)", "The rubberband man". Hij overleed in 2008 aan kanker.

	1942		Geboortedag US zanger-songwriter Taj Mahal (Henry St. Claire Fredericks), in Harlem, New York. Groeide op in Springfield, Massachusetts. Jamaicaanse vader. Songs: "Sailin' into Walker's Cay", "Checkin' up on my baby", "Fishing blues", "Six days on the road", "Curry", "Statesboro blues", "Corrina", "Fishin' blues".

	1944		Geboortedag US zanger-songwriter-toetsenist Jesse Winchester, in Shreveport, Louisiana. Songs: "Isn't that so", "Third rate romance", "Yankee lady", "Brand new Tennessee waltz", "Say what", "Baby blue", "Want to mean something".

	1946		Geboortedag Duitse zanger-songwriter Udo Lindenberg, in Gronau, Westfalen. Songs: "Sonderzug nach Pankow", "Reeperbahn", "Berlin", "Cello", "Moskau", "Rudi ratlos", "Ich bin rocker", "Wozu sind Kriege da", "You can´t run away". Schreef autobiografie "El panico".

	1947		Geboortedag Engelse zanger-gitarist-fluitist-songwriter Andy Latimer (Andrew Latimer), in Guildford, Surrey. Groep: 'Camel'. Songs: "Breathless", "The snow goose", "Wing and a prayer", "Rain dances", "Irish air".

	1949		Geboortedag Engelse drummer en componist Bill Bruford, in Sevenoaks, Kent. Groepen: 'King Crmson', 'Yes', 'Gong', 'Genesis', 'UK'.

	1952		Geboortedag NL zangeres en stemactrice Jody Pijper, in Ter Aar (ZH). Groepen: 'Jupiter', 'Rainbow Train', 'Cashmere' (met Peter Hollestelle, met wie ze getrouwd was), 'Jody's Singers'. Songs: "Love's what I want", "Don't stay late", "Het staat in de sterren geschreven" (met Will Tura), titelsong van de bioscoopfilm "De notenkraker" (met Harry Slinger) . Trad ook op als 'Jody Miles'. Zong tunes en jingles voor Radio Noord. Zong in het TV-programma "Het gevoel van...". Albums: "Voor boeren, burgers en buitenlui" (met Jody's Singers), "Het grote meezingfeest" (met Jan Rietman). Zong in achtergrondkoortjes bij talloze artisten en op meerdere Eurovisie Songfestivals.

	1953		Geboortedag US zanger-gistarist en producer George Johnson, in Los Angeles. Groep: 'The Brothers Johnson', met zijn broer Louis Johnson. Songs: "Strawberry letter 23", "Stomp", "Q", "Runnin' for your lovin'".

	1955		Geboortedag GR zangeres Sieka Wilts (Siska Wilts), in Vlagtwedde. Ze trad op als 'Siska' (van 'Siska & De Rainaldo's', 'Siska & The Nightbirds') en later met de groep 'Espada'. Liedjes: "Wat moet ik zonder jou beginnen", "Je zegt 't wel maar je doet 't niet", "Als 'n rode klaproos", "De blauwe bal", "De zilveren ster", "Waarom", "de liefde". Moeder van de GR zangeres Sasja Velt (Trijntje Velt of Trijnie Velt, ook bekend als 'Michelle Martin' en als 'Caithlin').

	1961		Geboortedag Ierse zangeres-songwriter en producer Enya (Eithne Patricia Ní Bhraonáin, Enya Brennan), in Gweedore (Gaoth Dobhair), Donegal. Enya stelt eigenlijk drie personen voor: Eithne zelf, 'Roma Ryan' die de teksten schrijft en 'Nicky Ryan' die de albums produceert. New age muziek. Songs: "Orinoco flow", "Evening falls", Caribbean blue", "Anywhere is", "Only time", "May it be", "Trains and winter rains", "And winter came". Ze begon bij de groep 'Clannad', zangeres Máire Brennan (tegenwoordig Moya Brennan) is haar zus.

	1963		In de Amerikaanse staat Californië wordt het eerste 'Monterey Folk Festival' gehouden , met o.a. Bob Dylan, Joan Baez en 'Peter, Paul & Mary'.

	1974		Geboortedag Ierse zangeres-fluitiste en actrice Andrea Corr (Andrea Jane Corr), in Dundalk. Groep: 'The Corrs'. De jongste van de vier Corrs. Songs: "Breathless", "Radio", "Forgiven, not Forgoten", "What can I do", "Only when I sleep", "Would you be happier?", "Summer sunshine". Filmrollen in "The commitments" en "Evita".

	1992		Sterfdag US accordeonist en bandleider Lawrence Welk (1903-92). Noemde de muziek die hij met zijn band speelde 'champagne music'. Songs: "Bubbles in the wine", "Calcutta", "Linger awhile", "The umbrella man".

	1996		Sterfdag US zanger-gitarist Johnny 'Guitar' Watson (1935-96). Hartaanval tijdens toernee door Japan. Songs: "A real mother for ya", "Master funk", "It's a damn shame", "It's too late", "I don't wanna be a lone ranger", "Superman lover", "Hot little mama", "Gangster of love".

	2000		De Amerikaanse popartist Prince (Prince Rogers Nelson) neemt na zeven jaar afscheid van zijn onuitspreekbare symbool en de naam 'The Artist Formerly Known As Prince' (TAFKAP), en noemt zichzelf weer gewoon 'Prince'.

	2010		Sterfdag Belgische zanger, acteur en ondernemer Bobbejaan Schoepen (Bobbejaan Modest Hyppoliet Joanna Schoepen). Hij was ook gitarist en -uitzonderlijk goede- kunstfluiter. Oprichter en directeur van het amusementspark 'Bobbejaanland', dat hem steenrijk maakte. Pionier in de Belgische muziekgeschiedenis, hij was in 1948 de eerste Belgische zanger die internationaal doorbrak. Zong: "Ik heb eerbied voor jouw grijze haren", "Café zonder bier", "Je me suis souvent demandé", "De lichtjes van de Schelde", "Mijn duivekot". Films: "Ah! 't Is zo fijn in België te leven", "O sole mio", "Davon träumen alle Mädchen".